Hengelo - april-mei stak ing 1943
Thema: massaal verzet en ommekeer

(Klik op 'kaart' voor de routebeschrijving en het programma)

In april 1943 begon één van de grootste manifestaties van onvrede tijdens de Tweede Wereldoorlog. De aanleiding hiervoor was, dat oud-militairen die in mei 1940 hadden gevochten zich moesten melden voor krijgsgevangenschap. Het bevel kwam van generaal Christiansen, opperbevelhebber van de Wehrmacht in Nederland. In totaal ging het om een groep 300.000 man, die moest gaan werken in de arbeidsinzet. De staking begon in Hengelo, waar twee vakbondslieden, werkzaam bij Stork en Dikkers, het initiatief namen. ‘We vonden dat de Duitsers bezig waren ons hele volk te wurgen en daar moest massaal verzet tegen worden aangetekend', verklaarde één van hen later. Binnen een uur lag heel Hengelo plat en al snel verspreidde de staking zich over heel Twente en daarna over heel het land, vooral in het oosten en zuiden. Helaas doen de spoorwegen niet mee. Hoe dan ook: de Duitsers slaan hard toe. Met een grimmige willekeur wordt op verschillende plaatsen het standrecht toegepast. ‘Eerst hard ingrijpen en dan ontspannen. Opdat met weinig doden veel bereikt wordt. Het komt er niet zozeer op aan dat de juiste man wordt doodgeschoten. Het komt er eerder op aan dat op het juiste moment doden vallen', zo was het motto van de bezetter. Binnen een week is de staking neergeslagen. Maar dankzij deze ‘vijfdaagse oorlog der burgers' krijgt het verzet een geweldige impuls.
De april-mei stakingen gelden zo als een keerpunt in de bezettingsjaren.

plattegrond

ontwerp: laurien stam  |  bouw: nmedia  |  programma en producties: niek van der sprong